محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1893
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
- ميرزا سيد كاظم مشرف اصطبل خاصّه در بسطام به منصب مستوفىگرى سرافراز شد - روز هفدهم از بسطام به خيرآباد تشريففرما گرديدند - روز هيجدهم قريهء ارميا منزلگاه موكب اعلى بود - روز نوزدهم تشريففرماى منزل ميامى شدند - روز بيستم منزل مياندشت مضرب خيام معلّى گرديد - روز بيست و يكم از مياندشت به منزل عبّاسآباد تشريففرما شدند - روز بيست و دويّم استربد مضرب خيام اردوى همايون شد - روز بيست و سيّم به منزل داورزن نزول اجلال فرمودند - روز بيست و پنجم از داورزن به منزل مهر توجّه فرمودند - روز بيست و ششم قريهء ريبد منزلگاه موكب همايون گرديد - روز بيست و هفتم سبزوار به يمن قدوم ملوكانه مزيّن آمد - جناب سپهسالار حكمران مملكت خراسان از مشهد مقدّس تا اينجا موكب اعلى را استقبال كرد ، چون ارك شهر سبزوار به مرور دهور خرابى بهم رسانيده بود به جناب سپهسالار امر فرمودند كه آن را مرمّت نمايد - روز غرّه ماه صفر موكب همايون از سبزوار به رباط زعفرانى تشريففرما گرديد ، دويّم صفر از زعفرانى به زمانآباد توجّه فرمودند - روز سيّم صفر نيشابور به ورود موكب منصور مزيّن شد - روز هشتم از نيشابور به قدمگاه تشريففرما گرديدند - روز يازدهم تشريففرماى ديزآباد شدند - روز دوازدهم به شريفآباد نزول اجلال فرمودند - روز سيزدهم به جانب طرق نهضتفرما شدند در بين راه در محلّ موسوم به تپهء سلام حضرت شاهنشاهزاده اجل و الا جلال الدوله فرمانفرماى مملكت خراسان و حاجى بهاء الدوله و ساير چاكران و اعيان خراسان به رسم استقبال به تقبيل ركاب اعلى نايل گرديدند - روز چهاردهم موكب مسعود به مشهد مقدّس ورود فرمود و لدى الورود ذات اقدس همايون به زيارت روضهء مقدسهء رضوى سلام اللّه عليه تشرف جسته جيقهء مبارك را كه علامت خاصّهء سلطنتى است محض احترام پيشكش آستانهء مشرفهء حضرت فرمودند - منزل خاص وجود مبارك در ارك مشهد بود و اردوى معلّى در خارج ارك سكنى گرفت و شرح جغرافيا و ابنيه و آثار ارض اقدس مفصّلا در جلد دويّم « 1 » مرآت البلدان موسوم به مآثر السلطان نگارش يافته
--> ( 1 ) . اين شرح در جلد سيّم است نه در جلد دويّم .